Ploegenroosters in de praktijk | Voor- en nadelen | WFM-systeem

Optimale productiviteit op de werkvloer, dat is waar organisaties met medewerkers blij
van worden. Om die optimale productiviteit te bereiken, werken bedrijven soms met
ploegenroosters. Ze verlengen zo de tijd dat de operatie op de werkvloer onafgebroken
doorgaat, bijvoorbeeld naar 16 uur of zelfs 24 uur per dag.

Laten we eens dieper in het fenomeen ‘ploegendienst’ duiken. We richten ons vooral op
de praktijk en de uitwerking van die ploegendienst: welk model past bij welke operatie?
En wat is de impact, zowel op de mens als op de operatie, van werken in
ploegendiensten?

Inhoud

↓ De basisploegen
↓ De voor- en nadelen per ploegendienst-model op een rij
↓ Gezonde en tevreden medewerkers in ploegendienst? Houd hier rekening mee
↓ Complexe ploegendiensten plannen doe je met plano

 

 

---

De basisploegen

Eerst eens terug naar de basis. Welke verschillende soorten ploegendiensten bestaan er?

2-ploegendienst: voor dag- en avondoperaties

Werkt een team in twee ploegen, dan houdt dat meestal in dat:

• Ploeg 1 ’s ochtends start en tot begin van de middag werkt;
• Ploeg 2 het ’s middags overneemt en tot ’s avonds werkt.

Bijvoorbeeld: ploeg 1 werkt van 6 uur ’s ochtends tot 14 uur, ploeg 2 werkt van 14 uur (of
13:45 uur, voor wat overdracht-tijd) tot 22 uur.

De 2-ploegendienst komen we vaak tegen in sectoren als:

• Retail
• Logistiek
• Zorg
• Productie

3-ploegendienst: ook nachtdiensten mogelijk

Een 3-ploegenrooster-schema bestaat bijvoorbeeld uit een vroege ploeg, een late ploeg
en een nachtploeg.

• Ploeg 1 werkt bijvoorbeeld van 6 tot 14 uur;
• Ploeg 2 van 14 tot 22 uur;
• Ploeg 3 van 22 tot 6 uur.

Met een dergelijk 3-ploegenrooster kun je de operatie 24 uur door laten gaan, maar vaak
is het weekend wel vrij. Voor een semi-continue of volcontinue operatie zijn er de 4- en 5-
ploegendiensten.

Op basis van 3-ploegendiensten kun je ook een ander soort rooster maken, waarbij de
operatie verdeeld wordt in vroege en late diensten, én in het weekend doorgaat. ’s
Nachts wordt er dan niet gewerkt.

Een 3-ploegendienst is regelmatig van toepassing in sectoren als:

• Logistiek
• Industrie
• Voedselproductie
• Techniek
• Chemie

4-ploegendienst: op weg naar volcontinu

Vroeger was een ploegendienst in vier ploegen goed voor een volcontinu rooster, en in België zien we dit nog steeds. In Nederland is de volcontinue 4-ploegendienst veelal vervangen door een volcontinue 5-ploegendienst, wat medewerkers meer rust en een betere werk-privébalans biedt.

Als we het nu in Nederland over de 4-ploegendienst hebben, doelen we veelal op een 4- ploegenrooster met een bedrijfstijd van zo’n 140 uur per week, waarbij er van maandag tot en met zaterdag gewerkt wordt. Zondag is een vrije dag. Een ploegendienst met 4 ploegen noemen we ook wel een semi-continue ploegendienst.

Ook hier weer wordt er met vroege, late en nachtdiensten gewerkt. Er zit variantie in hoeveel dagen iemand achter elkaar werkt, wanneer de rustdagen vallen en in welke volgorde een ploeg de diensten draait.

In de volgende sectoren zien we de 4-ploegendienst regelmatig:

• Chemie
• Industrie
• Techniek
• Beveiliging

5-ploegendienst: volcontinue operatie (168 uur per week)

Het grote voordeel van een 5-ploegendienst is dat het een continudienst-model is: de operatie kent geen onderbreking, dus er wordt zowel ’s nachts als in het weekend doorgewerkt.

Er bestaan verschillende varianten van de 5-ploegendienst, die onderling verschillen in de duur van de werkdagenreeks, de lengte en verdeling van rustblokken en de volgorde waarin de verschillende diensten (vroege, late en nachtdiensten) rouleren.

Een 5-ploegendienst kom je vaak tegen in sectoren als:

• Zorg en hulpdiensten
• Industrie
• Logistiek
• Productie

 

 

---

De voor- en nadelen per ploegendienst-model op een rij

ploegendienst- model	voordelen	nadelen
2-ploegendienst	Slechts 2 ploegen, dus relatief eenvoudig te plannen Grotere productiecapaciteit door een operatie van ongeveer 80 uur per week Personeelsbezetting optimaal gespreid over de dag, optimaler gebruik van machines Vaak geen nachtdiensten, wat aantrekkelijk is voor medewerkers (zeker i.c.m. ploegentoeslag)	Lange reeksen van vroege/late diensten: kan nadelig zijn voor privéleven en/of bioritme van medewerkers Kortere reeksen en sneller roteren van diensten: kan uitwerking hebben op bioritme van medewerkers
3-ploegendienst	Er kan (doordeweeks) ook ’s nachts doorgewerkt worden, dus langere operatietijd Medewerkers hebben meestal in het weekend vrij (bij ‘standaard’ 3-ploegendiensten) Grote productiecapaciteit door een operatie van maximaal ongeveer 130 uur per week Personeelsbezetting optimaal gespreid over de dag, optimaler gebruik van machines	Nachtwerk brengt meer wetgeving en een uitdagender rooster met zich mee Nachtwerk, zeker meerdere aaneengeschakelde nachtdiensten, is sociaal en fysiek belastend voor medewerkers De 3-ploegendienst wordt wel gezien als de zwaarste ploegendienst-vorm
4-ploegendienst	Lange bedrijfstijd door (semi-)continurooster: zo’n 140 uur per week Zondag is vaak geen werkdag in een 4-ploegenrooster Door meerdere aaneengesloten dagen te werken, ontstaan ook meerdere vrije dagen na elkaar Personeelsbezetting optimaal gespreid over de dag, optimaler gebruik van machines	Meer nachtwerk, wat compliance- en roosteruitdagingen met zich meebrengt Meer nachtwerk, wat kan zorgen voor meer fysieke en mentale belasting van medewerkers 4-ploegenrooster als volcontinu rooster? Dit is zeer belastend voor medewerkers (en dus niet voor niets in onbruik geraakt)
5-ploegendienst	Volcontinu, dus machines en andere resources worden ten volle benut Een gezondere manier van volcontinu roosteren dan een volcontinu 4-ploegenrooster Meerdere systemen mogelijk, dus flexibel in invulling (korte vs. langere dienstreeksen, meer vs. minder weekenden vrij etc.) De 5-ploegendienst is vaak de minst nadelige ploegendienst voor gezondheid en privéleven van medewerkers	Mogelijke roosteruitdagingen doordat de productie 24/7 moet doordraaien 5 ploegen moeten plannen kan onoverzichtelijk worden en compliance-uitdagingen met zich meebrengen Kan potentiële medewerkers afschrikken: niet iedereen wil regelmatig weekenden werken

 

 

---

Gezonde en tevreden medewerkers in ploegendienst? Houd hier rekening mee

Juist als medewerkers in ploegendienst werken, is het van belang dat zij voldoende rustmogelijkheden hebben. Voldoende rust zorgt niet enkel voor duurzame inzetbaarheid, maar levert ook een goede werk-privébalans op, met als resultaat dat je medewerkers blij zijn met hun werk en mogelijkheden die dit werk biedt in de vorm van rusttijden.

Wat betreft werk- en rusttijden is een aantal zaken ook van belang:

1. Werken je medewerkers nachtdiensten en/of diensten op zondag? Houd dan de extra regelgeving over werk- en rusttijden uit de Arbeidstijdenwet in de gaten.
2. Publiceer ploegenroosters zo lang mogelijk van tevoren. Zo geef je medewerkers de mogelijkheid hun privéleven ook ruim van tevoren om hun werktijden heen te plannen.
3. Wees duidelijk over ploegentoeslag. Wat levert de ploegendienst extra op aan verdiensten? Zorg dat de ploegentoeslag duidelijk is voor medewerkers.
4. Transparantie over eerlijke ploegenroosters loont. Is je ploegenrooster eerlijk? En weet iedereen dat? Of weet iedereen de mogelijke redenen als er eens iemand ‘voorgetrokken’ wordt?

Kortom: juist als je werkt met ploegenroosters, zijn rust en transparantie belangrijke randvoorwaarden voor gezonde en tevreden medewerkers. Je bent niet alleen op zoek naar efficiëntie dankzij een ploegenrooster, maar ook naar draagvlak voor (de uitwerking van) dat ploegenrooster. De inzetbaarheid van medewerkers hangt direct samen met hun tevredenheid. 

 

---

Complexe ploegendiensten plannen doe je met plano

Of je nu een 3-ploegenrooster voor een logistieke operatie wilt maken of een 5- ploegenrooster nodig hebt voor een zorginstelling, met de gebruiksvriendelijke plano WFM software maak je gemakkelijk kloppende ploegenroosters.

Met plano zijn je ploegenroosters:

• Automatisch te genereren;
• Individueel aan te passen;
• Altijd in overeenstemming met wet- en regelgeving en CAO’s;
• Gedeeltelijk of geheel door je medewerkers zelf in te plannen in de dienstrooster-app;
• Schaalbaar naar meer medewerkers, meer ploegen of andere ploegendienst-modellen.

---

 

En dat is niet waar plano stopt

Je kunt plano ook inzetten voor bijvoorbeeld betrouwbare personeelsbehoefte-analyse, moeiteloos kloppende tijdregistratie en snelle pooling.

plano is een workforce management systeem dat van alle werkvloeren thuis is, met specialisaties voor bijvoorbeeld logistiek, retail en productie. Is je werkvloer complex, groot of klein, ben je op zoek naar meer mogelijkheden of juist naar eenvoud door overzicht: plano wordt op maat ingericht en is dus volledig aanpasbaar aan hoe jij als planner of manager je team wilt plannen en aansturen.

Jouw ervaring met plano start geheel gratis en vrijblijvend, met een plano-demo. Vraag de demo nu aan en laat ons weten hoe jouw (ploegendienst-)planningsvraagstuk
eruitziet. Dan laten wij zien hoe overzichtelijk en intuïtief de oplossing van dat vraagstuk werkt.

Gratis plano-demo aanvragen