Maximale werktijd | per dag | week | maand | hoeveel uur mag je werken | Arbowet | Maximale werkuren

Eerst in het kort: hoe zit het met de regels over maximale werktijd in Nederland? Dit zijn de meestgestelde vragen. 

Hoeveel uur mag je werken per dag? 

Ben je 18 jaar of ouder, dan mag je maximaal 12 uur per dag werken.  

Hoeveel uur mag je werken per week? 

Als je 18 jaar of ouder bent, mag je maximaal 60 uur per week werken. Maar let op: je mag niet elke week 60 uur werken. De regel is dat je over een periode van 4 weken gemiddeld maximaal 55 uur per week werkt. En over een periode van 16 weken mag je gemiddeld maximaal 48 uur werken per week.  

Het kan zijn dat er in jouw cao afwijkende regels staan.  

Hoeveel uur mag je werken als je 19 bent? 

Als je 19 bent, ben je volwassen. Dan gelden dus de normale regels in de Arbeidstijdenwet. Je mag dan dus maximaal 12 uur per dag werken, en maximaal 60 uur per week (maar met een gemiddelde van maximaal 55 uur gemiddeld per week gezien over 4 weken, en maximaal 48 uur gemiddeld per week gezien over een periode van 16 weken).  

Wat zijn de regels voor nachtdiensten? 

De korte samenvatting: een nachtdienst mag niet langer dan 10 uur duren. Onder nachtdiensten vallen alle diensten waarbij je minimaal 1 uur werkt tussen 0:00 uur en 6:00 uur. Je mag per 16 weken maximaal 36 nachtdiensten draaien. Je mag niet meer dan 7 achtereenvolgende diensten werken als minimaal 1 van die diensten een nachtdienst is. En als je 3 of meer nachtdiensten hebt gedraaid achter elkaar, mag je minimaal 46 uur niet werken. 

Er zijn nog meer regels over hoeveel je mag werken als je nachtdiensten werkt. Die vind je hieronder, onder de kop ‘Maximale werktijden voor nachtdiensten, bereikbaarheidsdiensten en consignatiediensten’. 

Hoe registreer ik werktijden automatisch? 

Werktijden automatisch registreren doe je met Workforce Management software. Plano WFM is zo’n softwareoplossing. Je maakt er met een druk op de knop werkroosters mee die volledig in overeenstemming zijn met alle regels uit de Arbeidstijdenwet, én je voldoet aan de wettelijke plicht om de arbeidstijden van je medewerkers te registreren. 

Dit zijn de regels in Nederland: 

•  Je mag maximaal 60 uur per week werken. 
• Je mag maximaal 12 uur per dag werken. 

 Maar: je mag niet iedere week 60 uur werken. Dit zijn de regels: 

• Je mag over een periode van 4 weken gemiddeld maximaal 55 uur per week werken. Let op: hiervan kan afgeweken worden als het bijvoorbeeld anders in de cao staat. 
• Je mag over een periode van 16 weken gemiddeld maximaal 48 uur per week werken. 

Voor op zondag werken geldt: 

• In principe hoef je op zondag niet te werken, tenzij dat expliciet is afgesproken tussen een werkgever en werknemer. Als werknemer moet je dus zelf instemmen met op zondag werken. 
• Werken op zondag is alleen toegestaan als het vanwege de sector of aard van de werkzaamheden niet anders kan. Zo kunnen werkgevers in bijvoorbeeld de zorg soms niet om werk op zondag heen. 
• Iedere werknemer heeft recht op ten minste 13 vrije zondagen in een jaar. Hiervan kan worden afgeweken, maar dan moet dat expliciet in de cao staan. En je moet het er als werknemer dan ook zelf mee eens zijn. 

Verplichte pauzes: de regels 

• Werk je langer dan 5,5 uur, dan heb je recht op een pauze van minimaal 30 minuten. Je mag die pauze ook splitsen in twee pauzes van 15 minuten. 
• Werk je langer dan 10 uur, dan heb je recht op minstens 45 minuten pauze. Je kunt die pauzetijd opknippen in meerdere pauzes van minimaal 15 minuten per stuk. 

Voor de pauze van 30 minuten na 5,5 uur werk geldt dat in bijvoorbeeld de cao ook een andere afspraak vastgelegd kan zijn. Maar een pauze van 15 minuten is het minimum als je langer dan 5,5 uur werkt. 

Rusttijden na je werk: dit zijn de regels 

• Heb je een dag gewerkt, dan heb je recht op minimaal 11 uur aaneengesloten rusttijd. Eens in de 7 dagen mag dat eventueel 8 uur zijn, maar alleen als dat niet anders kan vanwege de aard van het werk of het bedrijf. 
• Heb je een werkweek van 5 dagen gemaakt, dan heb je recht op minimaal 36 uur (1,5 dag) aaneengesloten rusttijd. 
• Is je werkweek langer dan 5 dagen? Dat mag, maar alleen als je in een periode van 14 dagen minstens één aaneengesloten rusttijd hebt van 72 uur (3 dagen), of twee keer een rusttijd van minimaal 32 uur per keer. 

Wanneer gelden deze regels over werktijd, rusttijd en pauzes (niet)? 

Deze regels gelden in principe voor iedere werknemer die boven de 18 jaar oud is. Ze gelden ook voor stagiairs, voor mensen die gedetacheerd zijn en voor uitzendkrachten. 

Soms gelden deze voorschriften ook voor zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers). Dat is zo in situaties waarin de veiligheid van derden een factor is. Een taxichauffeur die zzp’er is, is hiervan een goed voorbeeld: voor hem gelden de maximale werktijden in de Arbeidstijdenwet ook. 

In sommige gevallen kan van de regels worden afgeweken: 

• Zwangere vrouwen hebben recht op extra pauzes, hoeven geen nachtdiensten te draaien en niet over te werken. Zij hebben recht op een regelmatig, voorspelbaar werkrooster, met voorspelbare rusttijden. Vanaf 4 weken voor de verwachte bevalling tot 6 weken na de daadwerkelijke bevalling mag een vrouw niet werken. En in de eerste 9 maanden na de geboorte heeft een vrouw het recht om onder werktijd te kolven of borstvoeding te geven. Dit mag in totaal maximaal een vierde van haar totale arbeidstijd duren. Deze tijd moet de werkgever doorbetalen. 

• De politie en inlichtingen- en veiligheidsdiensten mogen ook buiten deze wet om werken, maar enkel als de openbare orde anders niet gehandhaafd kan worden. 

• Voor bepaalde mensen gelden in specifieke situaties de regels over arbeidstijden, pauzes en rust niet of maar gedeeltelijk. Dit is het geval bij: 

• Werknemers die ten minste 3 keer het minimumloon verdienen (tenzij het gaat om gevaarlijk werk, nachtwerk of werk dat uitgevoerd wordt door niet-leidinggevenden in de mijnbouwsector) 

• Beroepssporters 

• Gezinshuisouders 

• Wetenschappelijk onderzoekers 

• Vrijwilligers 

• Podiumkunstenaars 

• Tandheelkundig specialisten, (verpleeg)huisartsen en sociaal geneeskundigen 

• Militair personeel dat ingezet wordt (ook tijdens oefeningen) 

• Begeleiders van vakantie- of schoolkampen 

• Sommige sectoren hebben niet alleen te maken met de regels in de Arbeidstijdenwet en de uitzonderingen en aanvullingen in het Arbeidstijdenbesluit, maar ook nog met aparte regels die gelden in de sector zelf. Hierover vind je meer informatie verderop in dit artikel, onder ‘Maximale werktijd per dag: uitzonderingen per sector’.  

• De regels zijn ook anders als een medewerker nachtdiensten, consignatiediensten of bereikbaarheidsdiensten draait. Daarover vind je hieronder meer uitleg.  

Arbeidstijden bij nachtdiensten: zo werkt het 

Een nachtdienst is een dienst waarbij je 1 uur of langer werkt tussen 0:00 en 6:00 uur. Dit zijn de regels wat betreft werk- en rusttijden als je in nachtdienst werkt: 

• Een nachtdienst duurt maximaal 10 uur. Hij mag ook 12 uur duren, maar dat mag: 
  • Maximaal 5 keer per 2 weken.
  • Maximaal 22 keer per jaar. 
  • Alleen als na deze nachtdienst van 12 uur 12 uur rust volgt. 

• Werk je minder dan 16 keer in 16 weken een nachtdienst, dan geldt dat je maximaal 48 uur per week mag werken in die 16 weken. Werk je meer dan 16 keer per 16 weken een nachtdienst, dan geldt een maximaal van gemiddeld 40 uur per week werken in die 16 weken. 

• Na een nachtdienst geldt een rustperiode van minimaal 14 uur. 1x per week mag deze rusttijd ingekort worden naar 8 uur, maar alleen als dat niet anders kan met het oog op het type bedrijf of de sector. Na 3 opeenvolgende nachtdiensten heb je recht op minimaal 46 uur rust. 

• In totaal mag je een maximale reeks van 7 diensten achter elkaar draaien als minimaal 1 van die diensten een nachtdienst is. In een collectieve regeling (bijvoorbeeld een cao) kan geregeld zijn dat je in dit geval maximaal 8 diensten achter elkaar mag draaien. Dit mag alleen als dit door de aard van het werk of het bedrijf niet te vermijden is. 

• In 16 weken mag je in totaal maximaal 36 nachtdiensten werken. Als de aard van het werk of van het bedrijf het noodzakelijk maken en dit collectief is vastgelegd, mag dit maximale aantal nachtdiensten verhoogd worden van 117 naar 140 per jaar. 

• Als je nachtdiensten doorlopend net binnen de nachtdienstgrenzen vallen (dus als je bijvoorbeeld steeds tot 1:00 werkt, of steeds om 4:00 of 5:00 uur begint), dan mag ook collectief geregeld worden dat je per 2 weken maximaal 38 uur tussen 0:00 en 6:00 uur werkt.

Arbeidstijdenregels bij consignatiedienst 

We noemen een dienst een consignatiedienst als je niet op je werkplek bent, maar wel opgeroepen kunt worden als zich onvoorziene omstandigheden voordoen. In de zorgsector kennen we een specifieke term voor consignatiediensten: de bereikbaarheidsdiensten. Hiervoor gelden in principe dezelfde regels als voor consignatiediensten, maar ze kunnen aangepast worden in een collectieve regeling (cao). Als dit het geval is, vind je hierover meer info in de Arbeidstijdenwet. 

Let op: de regels hieronder gelden voor consignatiediensten. Dat zijn diensten waarbij je niet op je werkplek aanwezig bent, maar wel oproepbaar bent. Ben jij op je werkplek aanwezig en ben je dan oproepbaar, dan draai je geen consignatiedienst, maar een aanwezigheidsdienst. Voor aanwezigheidsdiensten gelden weer andere regels dan voor consignatiediensten. Deze regels vind je in de Arbeidstijdenwet. 

Dit zijn de regels bij consignatiediensten

• Heb je consignatiedienst, dan geldt de tijd dat je beschikbaar bent maar niet aan het werk bent, niet als arbeidstijd. Word je opgeroepen en ga je dan aan de slag, dan begint je arbeidstijd. Voor elke oproep staat minimaal 30 minuten aan werktijd, ook als je korter bezig bent. Als je klaar bent en binnen 30 minuten weer wordt opgeroepen, gelden die 30 minuten tussendoor ook als werktijd.  
• Je mag maximaal 13 uur per 24 uur werken. Daar hoort de werktijd bij die voortkomt uit oproepen tijdens consignatiediensten.
• Per 4 weken heb je recht op minimaal 14 dagen die vrij zijn van consignatiedienst. Ook heb je minimaal 2 keer 2 dagen helemaal vrij in die 4 weken. Op die 2 dagen heb je dus én geen consignatiedienst én je bent niet aan het werk.  

De regels bij nachtdiensten én consignatiediensten 

• Je mag 11 uur vóór het begin van een nachtdienst en 14 uur na het einde van een nachtdienst geen consignatiedienst hebben. 
• Draai je nachtdiensten en consignatiediensten en ben je binnen 16 weken 16 keer of meer oproepbaar in een nachtdienst (dus tussen 0:00 en 6:00 uur), dan mag je in die 16 weken niet meer dan 40 uur gemiddeld per week werken.  
• Een uitzondering op dit gemiddelde van 40 uur per week: je mag ook 45 uur gemiddeld per week werken in die 16 weken, maar dat mag alleen: 
  • Als je na je laatste oproep in de nacht direct 8 uur aaneengesloten rust hebt. Je mag dan dus niet werken en niet oproepbaar zijn. 
  • OF (wanneer je niet direct na je laatste nachtoproep 8 uur kunt rusten) als je op dezelfde dag nog 8 uur aaneengesloten kunt rusten, dus vóór 0:00 uur. 

In sommige sectoren geldt dat er uitgebreide of afwijkende regels gelden voor hoeveel je mag werken per dag of per week. Vrijwel altijd geldt dat dat alleen kan als die regels ook collectief vastgelegd zijn, bijvoorbeeld in de cao. 

Dit zijn de sectoren waarin uitgebreide of afwijkende werktijdenregels kunnen gelden: 

• Audiovisuele producties 
• Baggerwerkzaamheden 
• Brandweer 
• Brood- en banketbakkerij 
• Jongeren die militair ambtenaar zijn of dienstplichtig zijn bij Defensie 
• Horeca 
• Inwonend huishoudelijk personeel 
• Lokaalspoorwegen 
• Mijnbouw (ook op zee) 
• Niet-nautisch personeel in de binnenvaart 
• Podiumkunsten 
• Scheepsreparatie 
• Schippersinternaten 
• Schoonmaakbedrijven 
• Sneeuw- en gladheidsbestrijding 
• Tentoonstellingsbouw 
• Vrijwillige politie 
• Zorgsector 

Hieronder lichten we de mogelijke uitbreidingen en aanpassingen op de Arbeidstijdenwet uit voor een paar van deze sectoren. De toelichting voor iedere sector vind je in de Arbeidstijdenwet.  

Werktijdregels: de uitzonderingen in de horeca 

Voor de horeca waarin veelal of alleen maar in nachtdiensten gewerkt wordt, geldt een uitzondering op de Arbeidstijdenwet wat betreft nachtwerk. Je mag in zo’n horecagelegenheid maximaal 20 nachtdiensten draaien (dat zijn diensten die na 2:00 uur eindigen) per 4 weken.

Aanpassingen in werktijdenregels voor schoonmaakbedrijven 

Werk je bij een schoonmaakbedrijf, dan geldt een aangepaste dagelijkse onafgebroken rusttijd van ten minste 10 uur per 24 uur. 

Aanpassingen in werktijdenregels voor de zorg 

In de zorg gelden veel verschillende specifieke regels wat betreft de arbeidstijd. Die regels gelden dan ook vaak weer per groep medewerkers, bijvoorbeeld voor ambulancepersoneel, of voor verloskundigen, of voor bepaalde artsen.  

Omdat het aantal aanpassingen aan de arbeidstijdenregels per subgroep in de zorg aanzienlijk is, verwijzen we voor de specifieke regels in de zorg door naar de Arbeidstijdenwet.

De Arbeidstijdenwet geldt voor iedere werknemer die 18 jaar of ouder is. Maar hoe zit het als je jonger dan 18 jaar bent, hoeveel mag je dan werken per dag en per week? 

Hoeveel uur je mag werken in Nederland als je 16 of 17 bent 

Je mag als 16- of 17-jarige maximaal 9 uur per dag werken en 45 uur per week. Het gemiddelde aantal uren dat je per week werkt, mag over 4 weken niet meer dan 160 zijn (dat is dus gemiddeld 40 uur per week). 

Als je langer dan 4,5 uur aaneengesloten werkt, heb je recht op een half uur pauze. Dat kunnen ook 2 pauzes van elk 15 minuten zijn, als dat collectief zo afgesproken is. 

Let hierop als je 16 of 17 bent en gaat werken 

• Let op: schooltijd telt mee als arbeidstijd! Zit je dus nog op school, dan moet je eerst je wekelijkse aantal uren op school aftrekken van die maximaal 45 uur per week (over 4 weken gemiddeld maximaal 40 uur per week) die je werkt. De uren die dan overblijven, mag je werken. 
• Je mag niet ’s nachts werken. 
• Je mag geen oproepdiensten werken. 
• Je mag niet overwerken. 
• Je moet minimaal 13 zondagen per 52 weken vrij hebben, tenzij er iets anders is afgesproken in een collectief overleg.  

Het is wel duidelijk als je de lengte van dit artikel ziet: de Arbeidstijdenwet krijg je niet op 2 kantjes. Maar hoe weet je nu zeker dat je je als werkgever houdt aan alle regels over werktijden? Daar is slimme software voor, waardoor compliance op dit gebied gemakkelijk wordt. 

Als werkgever ben je in 2026 verplicht om de arbeidstijden van je medewerkers bij te houden. De manier waarop je dat doet is niet voorgeschreven, maar de uren moeten op zo’n manier geregistreerd worden dat de Nederlandse Arbeidsinspectie eruit kan opmaken dat je je houdt aan alle regels in de Arbeidstijdenwet.  

Professionele tijdsregistratiesoftware, zoals plano WFM, doet meer dan alleen ‘uurtjes bijhouden’. Het is complete Workforce Management software voor alle vragen die te maken hebben met personeel plannen. Je maakt er je optimale dienstroosterplanning mee, en tegelijkertijd houd je je automatisch aan alle regels in de Arbeidstijdenwet.  

Heb je te maken met bijkomende of afwijkende regels in de cao van jouw branche of beroepsgroep, dan is het een kwestie van plano eenmalig juist (laten) instellen, zodat het systeem zowel ATW- als cao-regels meeneemt in de personeelsplanning. Meerdere cao’s in het systeem verwerken is ook mogelijk. Het resultaat: het wordt onmogelijk om diensten op zo’n manier in te vullen dat je arbeidstijd-regels overtreedt. Een bijkomend voordeel van een gespecialiseerd systeem als plano is dat het tegelijkertijd gemakkelijk werkt én veel kan. Je kunt er bijvoorbeeld ook precieze personeelsbehoefte-analyses mee maken, en je kunt zelfs kiezen voor volautomatische roosteroptimalisatie of medewerkers via de app laten zelfroosteren.